Warsztaty dla Louis de Wet Foundation Much Wenlock

W 2023 zostałam zaproszona przez fundację Louis de Wet do prowadzenia warsztatów w niewielkiej angielskiej wiosce Much Wenlock.  W średniowieczu w tym miejscu działało prężnie opactwo benedyktynów. Po jego kasacie przez Henryka VIII, zabudowania klasztorne popadły w ruinę. Szczęśliwie zachował się budynek będący domem przeora i infirmerią oraz części domu gości, jako, że dość szybko zostały zamieszkane przez prywatnych właścicieli. W XVIII wieku budynki zostały opuszczone i również zaczęły stopniowo niszczeć. W połowie XIX wieku znaleźli się nowi właściciele i to od nich 1983 roku obiekt zakupili Louis and Gabrielle de Wet.  Louis de Wet, artysta i filozof połączył konserwację zachowanych, cennych elementów architektury z własną twórczością. Razem z żoną przywrócili miejscu dawny blask. Po śmierci męża wysiłek utrzymania tak cennego zabytku kontynuuje Gabrielle de Wet, organizując również na miejscu różnorodne warsztaty i wydarzenia kulturalne.  Miejsce idealnie nadaje się na warsztaty średniowiecznej kaligrafii i iluminacji. Stanowi część dawnego klasztoru benedyktyńskiego, w których tradycyjnie działały skryptoria, a także posiada bardzo wiele autentycznej, średniowiecznej struktury, dzięki czemu zajęcia odbywają się pod oryginalnym, drewnianym sufitem z 1425 roku!!! Całość - dom, ogród, ruiny klasztoru obok tworzą wyjątkową atmosferę tego miejsca połączoną z niezwykłą gościnnością gospodarzy.  Dotychczas odbyły się warsztaty:  4-6 sierpnia 2023 warsztaty uncjały 3-5 maja 2024 warsztaty kaligrafii: minuskuła karolińska 27-29 września 2024 warsztaty iluminacji: Inicjały Biblii z Cluny 16-18 maja 2025 warsztaty iluminacji: portret skryby W tym roku odbędzie się piąta edycja warsztatów w dniach: 31 lipca – 3 sierpnia, Temat warsztatów: znak zodiaku Ofertę warsztatów można śledzić na stronie fundacji: https://www.ldw-foundation.com/courses/ Oraz na Facebooku

więcej

WARSZTATY W PORTUGALII – klasztor Batalha

Dwukrotnie odbyły się warsztaty w jednej z pereł gotyckiej architektury w Portugalii, czyli w dawnym Klasztorze Matki Boskiej Zwycięskiej w Batalha, wpisanym obecnie na listę UNESCO. Batalha, to po portugalsku bitwa, a nazwa tego niewielkiego miasteczka pochodzi od jednej z najważniejszych bitew w Portugalii, która rozegrała się w okolicy. Starcie zbrojne pomiędzy wojskami portugalskimi króla Jana I Wielkiego a armią Jana I Kastylijskiego  miało miejsce 14 sierpnia 1385 r. w pobliżu miejscowości Aljubarrota. Jan I Wielki (lub Dobry) okazał się doskonałym dowódcą, którego talent strategiczny umożliwił zwycięstwo nad przeważającą liczebnie armią wroga, co zakończyło okres bezkrólewia i zabezpieczyło niezależność Portugalii od Kastylii.   Na pamiątkę tego spektakularnego zwycięstwa nad Kastylią w 1385 roku król Jan I Dobry zlecił budowę najwspanialszego klasztoru Santa Maria da Vitória i założyć wioskę Batalha . Budowę rozpoczęto w roku 1385. Trwała blisko 150 lat, a kolejni władcy przyczyniali się do rozbudowy klasztoru. W 1388 roku klasztor został oddany dominikanom, którzy zarządzali nim aż do likwidacji zakonów religijnych w roku 1834. Klasztor uważany jest za wzorcowy przykład połączenia architektury angielskiego gotyku i elementów stylu manuelińskiego. Bitwa pod Aljubarrota w historii Portugalii odgrywa podobną rolę, jak nasz Grunwald (z tą różnicą, że tamta bitwa miała faktyczne znaczenie polityczne), stąd Batalha jest na liście wszystkich wycieczek szkolnych i popularnym miejscem turystycznym, zarówno ze względu na historię, jak i na piękno architektury.  W trakcie warsztatów mieliśmy okazję poznać dokładnie klasztor - imponujący kościół z największą ilością zachowanych witraży średniowiecznych w Portugalii, Kaplicę Fundatorów z pochówkami królewskimi, a także Henryka Żeglarza, niedokończoną kaplicę - Panteon Edwarda I oraz Krużganki Królewskie.  Jednak szczególnym doświadczeniem była realizacja warsztatów na Krużgankach Alfonsa V. Codziennie w zacisznym korytarzu, z pięknym widokiem, na świeżym powietrzu mogliśmy oddawać się precyzyjnej sztuce iluminacji. W 2023 roku tematem były sceny bitewne, a w 2025 mapy. 

więcej

WARSZTATY W HISZPANII – klasztory Suso i Yuso

Warsztaty w klasztorach zawsze mają szczególne charakter, ale im większą rolę dane miejsce odegrało w historii piśmiennictwa, tym bardziej czujemy nić łączącą nas z przeszłością. Dlatego bardzo ciekawym zaproszeniem dla mnie było poprowadzenie warsztatów w San Millan de la Cogolla w Hiszpanii, gdzie znajdują się dwa bliźniacze klasztory:Suso (górny) z VI wieku i Yuso (dolny) z XI wieku. Oba zostały wpisane w 1997 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Cenobium starszego klasztor Suso pochodzi z czasów wizygockich i zostało zbudowane w 550 roku, co czyni go jednym z najstarszych w Hiszpanii. Według tradycji klasztor powstał w miejscu pustelni św. Emiliana (San Millán). W X wieku zamieszkiwali go mozarabscy ​​mnisi i z tego okresu pochodzą łuk podkowiasty na bramie wejściowej oraz kaplice. Co istotne dla nas klasztor Suso był świadkiem pierwszych kastylijskich słów, a także pierwszych wierszy w tym języku. W roku 964 powstał pierwszy encyklopedyczny słownik na Półwyspie Iberyjskim: kodeks Emilianense 46 – obok tekstu łacińskiego dopisane zostały glossy w średniowiecznej wersji języka kastylijskiego oraz baskijskiego. W XIII wieku Gonzalo de Berceo napisał pierwsze wiersze w języku hiszpańskim (został pochowany w kaplicy romańskiej). W opisie UNESCO klasztor jest wręcz określony jako "miejsce narodzin pisanego i mówionego współczesnego języka hiszpańskiego". Klasztor i skryptorium zachowały ciągłość również w okresie muzułmańskim. W XI wieku w tym miejscu osiedli mnisi benedyktyńscy.  W 1503 król Garcia Sanchez of Najera zlecił budowę klasztoru Yuso poniżej Suso, do którego przenieśli się mnisi i który do dziś pełni swoją funkcję. Według jednej z tradycji woły, które ciągnęły wóz ze szczątkami św. Emiliana, które król chciał przenieść do klasztoru Santa María la Real zatrzymały się w jednym miejscu i nie chciały ruszyć dalej, dlatego w tym miejscu król postanowił wybudować nowy klasztor. Większość zabudowań pochodzi z czasów od XVI do XVIII wieku. Nasze warsztaty mogliśmy wzbogacić o wizytę w bibliotece, która należy do najważniejszych w kraju, nie tylko pod względem liczby dokumentów, ale też ich wartości i wieku (w tym ok. 300 dokumentów z okresu XI–XV w.). Klasztor w XIX wieku był przez pewien czas niezamieszkany, ale następnie wrócili do niego mnisi – tym razem augustianie, którzy mieszkają w nim do dziś. Część klasztoru została zamieniona na hotel, na miejscu znajduje się również Centrum Studiów nad Językiem Hiszpańskim CILENGUA. Współcześnie klasztor przyciąga pielgrzymów idących do Santiago de Compostela, choć jest trochę na uboczu oficjalnej trasy idącej z Najery do Burgos. Interesującym uzupełnieniem czasu warsztatów, było poznawanie regionu La Roja, który słynie przede wszystkim z wina. W tym regionie Hiszpanii znajduje się ok. 500 winnic o międzynarodowej sławie ze względu na jakość wina.

więcej

WARSZTATY W SZKOCJI NA WYSPIE IONA

Jednym z najbardziej wyjątkowym miejsc, które mogliśmy odwiedzić z naszym podróżnym Skryptorium była Iona, niewielka wyspa przy wyspie Mull, na zachodnim wybrzeżu Szkocji na której znajdował się słynny klasztor.  Był to jeden z najstarszych i najważniejszych chrześcijańskich ośrodków religijnych w Europie Zachodniej. Założony na wyspie był pierwszym z 53, które powstały w kolejnych latach z inicjatywy św. Kolumby. Klasztor powstał w 563 roku, kiedy Kolumban wraz z towarzyszami przypłynął na wyspę z Irlandii. Co najmniej od VIII wieku działało skryptorium, w którym powstała między innymi sławna, wspaniale zdobiona księga z Kells oraz w którym prowadzono miejscowe roczniki (ich oryginał zaginął, lecz część z VII/VIII wieku włączona została do roczników z Ulsteru).  Pod koniec VII stulecia w klasztorze działał opat Adomnán, który pozostawił po sobie żywot św. Kolumbana, a także księgę opisującą święte miejsca na Bliskim Wschodzie. W VII i VIII wieku prestiż klasztoru urósł do tak znacznych rozmiarów, iż co najmniej dwóch iryjskich władców, Niall Frossach (król Tary zmarły w 778 roku) oraz Artgal (król Connacht zmarły w 791 roku) postanowiło spędzić ostatnie lata przed śmiercią jako mnisi w zgromadzeniu na Ionie. Pod koniec VIII wieku spokojnemu rozwojowi klasztoru zagroziły najazdy norweskich wikingów, zwabionych łatwymi zdobyczami i bogatymi łupami jakie znajdowały się w nadmorskich kościołach i klasztorach. Iona doświadczyła grabieży i zniszczeń w 795, 802, 806 i 825 roku, a następnie w X stuleciu. Pomimo tego klasztor przetrwał głównie dzięki częściowej ucieczce mnichów do Kells w Irlandii, gdzie w 804 roku kupiono ziemie i do 814 roku założono filię konwentu. Przeniesiono tam ocalałe kosztowności, tam też przez długi czas rezydowali opaci i przebywali w razie zagrożenia zakonnicy z Iony. Obecnie na Ionie w miejscu dawnego klasztoru działa ekumeniczna wspólnota. Wyspa ma zaledwie 1,5 mil długości i 3 mile szerokości i jest każdego roku odwiedzana przez 130 tysięcy turystów, czyli 1083 razy więcej niż ma mieszkańców (Ionę zamieszkuje 120 osób). Z tego względu warsztaty w tak wyjątkowym miejscu to nie tylko nawiązanie do fascynującej historii tego miejsca, ale wspaniała okazja do wyciszenia i relaksu - spacery wzdłuż wybrzeża, rozmowy przy kubku herbaty, a nawet kółko robiących na drutach. Dotychczas odbyły się 3 warsztaty na Ionie i mamy nadzieję, że uda nam się tam pojechać jeszcze w przyszłości. 

więcej