WARSZTATY W HISZPANII – klasztory Suso i Yuso

Warsztaty w klasztorach zawsze mają szczególne charakter, ale im większą rolę dane miejsce odegrało w historii piśmiennictwa, tym bardziej czujemy nić łączącą nas z przeszłością. Dlatego bardzo ciekawym zaproszeniem dla mnie było poprowadzenie warsztatów w San Millan de la Cogolla w Hiszpanii, gdzie znajdują się dwa bliźniacze klasztory:Suso (górny) z VI wieku i Yuso (dolny) z XI wieku. Oba zostały wpisane w 1997 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Cenobium starszego klasztor Suso pochodzi z czasów wizygockich i zostało zbudowane w 550 roku, co czyni go jednym z najstarszych w Hiszpanii. Według tradycji klasztor powstał w miejscu pustelni św. Emiliana (San Millán). W X wieku zamieszkiwali go mozarabscy ​​mnisi i z tego okresu pochodzą łuk podkowiasty na bramie wejściowej oraz kaplice. Co istotne dla nas klasztor Suso był świadkiem pierwszych kastylijskich słów, a także pierwszych wierszy w tym języku. W roku 964 powstał pierwszy encyklopedyczny słownik na Półwyspie Iberyjskim: kodeks Emilianense 46 – obok tekstu łacińskiego dopisane zostały glossy w średniowiecznej wersji języka kastylijskiego oraz baskijskiego. W XIII wieku Gonzalo de Berceo napisał pierwsze wiersze w języku hiszpańskim (został pochowany w kaplicy romańskiej). W opisie UNESCO klasztor jest wręcz określony jako „miejsce narodzin pisanego i mówionego współczesnego języka hiszpańskiego”. Klasztor i skryptorium zachowały ciągłość również w okresie muzułmańskim. W XI wieku w tym miejscu osiedli mnisi benedyktyńscy. 

W 1503 król Garcia Sanchez of Najera zlecił budowę klasztoru Yuso poniżej Suso, do którego przenieśli się mnisi i który do dziś pełni swoją funkcję. Według jednej z tradycji woły, które ciągnęły wóz ze szczątkami św. Emiliana, które król chciał przenieść do klasztoru Santa María la Real zatrzymały się w jednym miejscu i nie chciały ruszyć dalej, dlatego w tym miejscu król postanowił wybudować nowy klasztor.

Większość zabudowań pochodzi z czasów od XVI do XVIII wieku.

Nasze warsztaty mogliśmy wzbogacić o wizytę w bibliotece, która należy do najważniejszych w kraju, nie tylko pod względem liczby dokumentów, ale też ich wartości i wieku (w tym ok. 300 dokumentów z okresu XI–XV w.).

Klasztor w XIX wieku był przez pewien czas niezamieszkany, ale następnie wrócili do niego mnisi – tym razem augustianie, którzy mieszkają w nim do dziś. Część klasztoru została zamieniona na hotel, na miejscu znajduje się również Centrum Studiów nad Językiem Hiszpańskim CILENGUA. Współcześnie klasztor przyciąga pielgrzymów idących do Santiago de Compostela, choć jest trochę na uboczu oficjalnej trasy idącej z Najery do Burgos.

Interesującym uzupełnieniem czasu warsztatów, było poznawanie regionu La Roja, który słynie przede wszystkim z wina. W tym regionie Hiszpanii znajduje się ok. 500 winnic o międzynarodowej sławie ze względu na jakość wina.

powrót