Wystawa „DAMY I RYCERZE” w Wieży Książecej w Siedlęcinie – Czerwiec 2018

Kolejna już zbiorowa wystawa kopii średniowiecznych miniatur zrodziła się z pasji do rękopiśmiennych ksiąg. Ze wspólnego malowania narodził się pomysł wystawy, która jest drugą, po Ogrodzie Dziwnym, wystawą zbiorową miłośników rękopisów.

Wystawę gościły wnętrza Wieży książęcej w Siedlęcinie – zabytkowej wieży mieszkalnej księcia jaworskiego Henryka I, która w późniejszym okresie stała się siedzibą rycerską. Położona w dolinie rzeki Bóbr, jest jednym z najlepiej zachowanych obiektów tego typu w Polsce. W XIV – wiecznej  wieży zachowały się najstarsze w Polsce drewniane stropy, a także unikatowe w skali światowej — zachowane in situ — malowidła przedstawiające epizody z życia sir Lancelota z Jeziora, bohatera legend arturiańskich

Na wystawie zaprezentowane zostały kopie miniatur związanych z tematyka rycerską. Rycerstwo pełniło niezwykle ważną rolę w zróżnicowanym społeczeństwie średniowiecznym. Pierwszym obowiązkiem rycerza była służba wojskowa dla swojego pana. Na wielu miniaturach znajdziemy przedstawienia walczących rycerzy. Pochodzą one z różnych barwnych opowieści rycerskich, które cieszyły się dużą popularnością w średniowieczu, takich jak Roman d’Alexandre – zbiór legend poświęconych Aleksandrowi Wielkiemu, Powieść o róży – alegoryczny poemat francuski o młodzieńcu szukającym ukochanej–róży w ogrodzie miłości.

Jednym z „bestsellerów” była niewątpliwie historia Lancelota z Jeziora oraz inne historie związane z rycerzami Okrągłego Stołu. Walczących rycerzy spotkamy też na iluminacjach z traktatów o walkach rycerskich, które zbierały przepisy i zasady turniejowe. Przykłady takich dzieł to np. słynny Traktat o formach i przepisach turniejowych księcia René d’Anjou, czy podręcznik sztuki wojennej Konrada Kyesera Bellifortis. Sceny, w których pojawiają się rycerze, znajdziemy także w rękopisach sakralnych. Najlepszym tego przykładem jest tzw. Biblia Maciejowskiego z XIII wieku, która w całości ilustrowana jest całostronicowymi miniaturami, na których postacie biblijne ukazane są w strojach z epoki, w której rękopis powstał. Detale broni i wyposażenia rycerskiego należą do najlepszych źródeł wojskowości w średniowieczu.

Oczywiście nie zabrakło na wystawie także ilustracji dzieł historycznych, kronikarskich czy encyklopedycznych, takich jak: Speculum Historiale, Les Grandes Chroniques de Franc czy Chronique de Baudouin d’Avesnes. W średniowieczu wykształca się specyficzna kultura i sposób życia warstwy feudalno-rycerskiej. Centrum tego stanowi zamek feudała, gdzie koncentrują się najważniejsze wydarzenia. Odbywają się uczty, turnieje. Formułuje się etos rycerski – zbiór zasad i ideałów, którymi powinien cechować się rycerz. Jedną z cnot rycerskich staje się szlachetna postawa wobec kobiet, a jej przejaw stanowi obyczaj zalecający, by rycerz walczył także dla swojej wybranki serca. Dlatego kwitną na zamkach i dworach romanse opiewane w pieśniach i prozie średniowiecznej. Piękna dama, której serce pragnie rycerz zdobyć jest częstą postacią w przedstawieniach rycerskich. Jednym z bardziej znanych rękopisów nawiązujących do tej tematyki jest, reprezentowany w kilku miniaturach na tej wystawie, Codex Manesse – zbiór średniowiecznej poezji niemieckiej.

powrót