Tyniec

W położonym niedaleko od Krakowa klasztorze Tynieckim od stuleci niemal bezustannie rozbrzmiewa gorąca modlitwa mnichów. W skryptorium, które onegdaj tu istniało mnisi pracowicie przepisywali księgi. Warsztaty prowadzone od 2008 roku w ramach Benedyktyńskiego Instytutu Kultury „Chronić Dobro” powracają do tej tradycji.

Serdecznie zapraszamy na warsztaty kaligrafii i iluminatorstwa, które przeplatają się z modlitewnym rytmem dnia w opactwie.

Wszystkie terminy na sezon 2016-2017:

 

04–08.07 Miniatura: Chrzest Chrystusa

 

Chrzest Chrystusa w Jordanie od zarania Kościoła jest jedną z najważniejszych tajemnic. Ojcowie kościoła od początku nauczali, że jest on zapowiedzią i pierwowzorem sakramentu chrztu. Dlatego też scena ta bardzo chętnie przedstawiana była przez artystów pracujących w różnych technikach już od okresu wczesnochrześcijańskiego.  Również iluminatorzy często sięgają po ten temat, dlatego miniatury ze sceną Chrztu Pańskiego są liczne. W okrągłą rocznicę Chrztu Polski, kiedy rozważamy tę tajemnicę, proponujemy pracę nad pięknymi przedstawieniami chrztu Chrystusa wyjętymi z iluminowanych kodeksów średniowiecznych.

 

 

28.08–01.09 Miniatury świata: Armenia

 Według przekazu legendarnego Armenia jest pierwszym krajem, który przyjął chrześcijaństwo jako religię narodową. Dzięki działalności św. Grzegorza Odnowiciela, już w 301 król Armenii Tirydates III miał przyjąć chrzest i zezwolić chrześcijanom na swobodne wyznawanie wiary. Zaledwie 100 lat później mnich Mesrop Masztoc stworzył od podstaw alfabet ormiański, co przyczyniło się do bujnego rozwoju kultury, owocującego wieloma wspaniale iluminowanymi kodeksami. Na warsztatach wykonamy miniaturę z jednego z takich właśnie kodeksów.

 

 

07–09.10 Uncjała (początkujący)

Uncjała to okrągłe pismo kodeksowe wywodzące się z kapitały. Na powstanie tego pisma miały wpływ zarówno zmiana materiału pisarskiego, jak i narzędzi. Dopóki pisano na papirusie za pomocą trzcinki, łatwiej było na włóknach karty kreślić kanciaste litery kapitały. Kiedy zaczęto pisać na pergaminie, jego gładkość oraz elastyczność pióra ptasiego skłaniały skrybę do kreślenia liter o kształtach lżejszych, o bardziej zaokrąglonych liniach i łamaniach. Uncjałą pisano w kodeksach między IV a VIII wiekiem.

 

 

21–25.11 Miniatura: Walka św. Michała Archanioła ze smokiem

 W opactwie tynieckim na zakończenie dnia mnisi modlą się do św. Michała Archanioła, jako tego, który ma szczególną mocą, by zwalczać pokusy szatańskie. Zapraszamy na warsztaty, na których wykonamy wspaniałe przedstawienie archanioła pokonującego szatana – przedstawianego najczęściej jako smoka – straszliwą bestię. Tym, którzy zawitają także na nasze weekendowe warsztaty kaligraficzne, zaproponujemy wykonanie miniatury wraz z modlitwą odmawianą przez braci: Święty Michale Archaniele! Wspomagaj nas w walce, a przeciw niegodziwości i zasadzkom złego ducha bądź naszą obroną. Oby go Bóg pogromić raczył, pokornie o to prosimy, a Ty, Wodzu niebieskich zastępów, szatana i inne duchy złe, które na zgubę dusz ludzkich po tym świecie krążą, mocą Bożą strąć do piekła.

 

20–22.01 Rustyka, czyli kapitała chłopska (początkujący i zaawansowani)

Rustyka – pismo kodeksowe, odmiana kapitały rzymskiej. Różni się od eleganckiej tym, że jest od niej drobniejsza i płynniejsza, litery są wyższe, szczuplejsze, o pociągnięciu delikatniejszym, a kreski są z lekka wygięte. Nacisk w tym piśmie położony jest na estetyczne wrażenie, jakie mają wywoływać równe, pięknie wykaligrafowane litery.

 

 

19–21.05 oraz 02–04.06 Półuncjała irlandzka – podzielona na dwa weekendy

Oryginalne pismo stworzone przez mnichów iroszkockich. Chrześcijaństwo zainicjowane w Irlandii przez papieża w pierwszej połowie V wieku i kontynuowane przez św. Patryka zaowocowało powstaniem bogatego życia monastycznego na wyspie. Mnisi zaadaptowali w specyficzny sposób pisma z kontynentu, nadając im nową formę, która na długo stała się rozpoznawalnym stylem iroszkockich kodeksów, zarówno tych powstałych na wyspie jak, i tych przepisywanych w klasztorach ich fundacji poza Irlandią.  Najpiękniejszym przykładem tego stylu pisma jest Księga z Kells, i to na skrybach, którzy przepisywali to arcydzieło, będziemy się wzorować. Ponieważ pismo irlandzkie jest bardzo trudne, nauka została rozłożona na dwa weekendy. W trakcie pierwszego zaczniemy ćwiczyć alfabet, co będzie kontynuowane na kolejnych zajęciach. Dwuweekendowe warsztaty zakończą się pracą z inicjałem. Dla poznania całości tematu konieczne jest uczestnictwo w warsztatach w obu terminach.

 

 

 

13–17.03 Inicjał  I (in principio creavit Deus) z początku Księgi Rodzaju

 Najczęściej kopiowaną i przepisywana księgą średniowiecza była niewątpliwie Biblia. Niezliczoną ilość razy skrybowie zaczynali to właśnie zdanie z Księgi Rodzaju: In principio creavit Deus caelum et terram… Inicjał poprzedzający te wyrazy bardzo często stanowił bogatą dekorację strony. Czasem była to po prostu piękna, stylizowana litera I, a czasem bardzo bogato rozbudowana litera z medalionami, w których najczęściej były sceny stworzenia, jako że właśnie od tej historii rozpoczyna się Święta Księga. Zapraszamy na warsztaty, na których wykonamy kartę z pięknym inicjałem i fragmentem tekstu z Genesis.

 

 

Zgłoszenia przyjmuje BIK:  www.instytut.benedyktyni.com

 

powrót